Przejdź do treści
  1. Start
  2. Rzym
  3. Panteon w Rzymie

Panteon w Rzymie: historia, kopuła i zwiedzanie

Redakcja Przewodnik Włochy, , 5 min czytania

Panteon w Rzymie
Fot. Jebulon, CC0

Panteon w Rzymie to starożytna świątynia, która pierwotnie powstała w czasach cesarza Augusta, a przebudował ją Hadrian około 126 roku n.e. Od 609 roku budynek pełni funkcję kościoła, dzięki czemu przetrwał w bardzo dobrym stanie. Poniżej znajdziesz historię budowli, opis kopuły, informacje o kościele, placu przed wejściem i okolicy, a także to, od czego zacząć planowanie wizyty.

Czym jest Panteon w Rzymie?

Panteon w Rzymie to starożytna świątynia, która pierwotnie powstała w czasach cesarza Augusta. Cesarz Hadrian przebudował ją około 126 roku n.e. Od 609 roku budynek służy jako kościół, dlatego należy do najlepiej zachowanych budowli starożytnego Rzymu. Przez cały czas swojego istnienia był w ciągłym użyciu, co w dużej mierze wyjaśnia jego dobry stan.

Fasada Panteonu z kolumnami, przed nią fontanna z obeliskiem na placu della Rotonda.
Panteon w Rzymie: widok z placu della Rotonda z zabytkową fontanną Fot. Rabax63, CC BY-SA 4.0

Panteon stoi w dzielnicy Old Rome, w historycznym centrum miasta. Przed jego frontem leży plac Piazza della Rotonda. Najbardziej rozpoznawalne elementy budynku to portyk z granitowymi kolumnami i ogromna kopuła nad okrągłym wnętrzem.

Jeśli planujesz szerszy przegląd miasta, zajrzyj do atrakcji Rzymu. Tutaj skupiamy się na jednym budynku: jego historii, konstrukcji, kościele i otoczeniu.

Bilet szybkiego wstępu do Panteonu to dobry pomysł dla każdego, kto chce zobaczyć słynną kopułę w samym sercu Rzymu. (link partnerski)

Jak powstał Panteon? Historia od Agryppy do Hadriana

Pierwszą świątynię na tym miejscu ufundował Marek Agryppa. Po wojnie pod Akcjum, w latach od 29 do 19 p.n.e., zbudował na swojej posesji na Polu Marsowym zespół trzech budynków: Łaźnie Agryppy, Bazylikę Neptuna i Panteon. Budowla pierwotna spłonęła. Pożar w 80 roku n.e. zniszczył ją razem z innymi budynkami, a Domicjan ją odbudował. Kolejny pożar wybuchł w 110 roku.

Obecny budynek wzniesiono po tych pożarach. Na froncie zachował się napis dedykacyjny z nazwiskiem Agryppy i jego trzecim konsulatem. Hadrian powtórzył ten tekst na nowej budowli, dlatego data budowy nie jest pewna. W 202 roku budynek odnowili cesarze Septymiusz Sewer i Karakalla, co upamiętnia mniejszy napis na belce nad frontem.

Jak zbudowana jest kopuła Panteonu?

Wnętrze Panteonu ma kształt okręgu, nakrytego kopułą z betonu rzymskiego. Kopuła ma kasetonowe zdobienia i nie jest zbrojona stalą. W jej szczycie znajduje się centralny otwór zwany oculus, który wpuszcza światło do wnętrza.

Wysokość od podłogi do oculus i średnica wnętrza są takie same i wynoszą 43 metry. Ta proporcja sprawia, że wnętrze wydaje się wyjątkowo przestronne. Od wejścia do rotundy prowadzi prostokątny przedsionek, który łączy portyk z okrągłą częścią budynku.

Beton rzymski to materiał, który przetrwał niemal dwa tysiące lat. Kopuła pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów tej techniki budowlanej. Otwór w jej szczycie jest też najwyraźniejszym elementem wnętrza.

Ile mierzy Panteon i jak wygląda portyk?

Budynek ma długość 84 metry, szerokość 58 metrów i maksymalną wysokość 58 metrów. Jego front tworzy portyk z granitowymi kolumnami w porządku korynckim. Osiem kolumn stoi w pierwszym rzędzie, a za nimi znajdują się dwie grupy po cztery kolumny. Całość zwieńcza trójkątny szczyt.

Pomieszczenie wewnętrzne, zwane cellą, było w architekturze rzymskiej rozwiązaniem bez precedensu. Mimo to później stało się wzorem dla architektów, gdy wracano do form klasycznych, i wielokrotnie kopiowano to rozwiązanie. Ta bryła jest więc jednym z punktów odniesienia dla całej późniejszej architektury.

Z zewnątrz najlepiej widać kontrast między płaskim frontem portyku a okrągłą masą kopuły za nim. Taki układ wyróżnia Panteon na tle innych świątyń rzymskich.

Jak Panteon stał się kościołem?

W 609 roku bizantyński cesarz Fokas przekazał budynek papieżowi Bonifacemu IV. Papież przekształcił go w kościół i 13 maja 609 roku poświęcił go Świętej Maryi i Męczennikom. Według relacji dwadzieścia osiem wozów relikwii męczenników przeniesiono z katakumb i złożono pod głównym ołtarzem.

W 663 roku cesarz Konstans II zdjął z dachu brązowe płyty i wywiózł je do Konstantynopola. Przez prawie wiek kopuła była odsłonięta. Dopiero papież Grzegorz III, w latach od 731 do 741, pokrył ją ołowianymi blachami. W 1270 roku na szczycie portyku zbudowano dzwonnicę.

Dziś Panteon jest czynnym kościołem i jednocześnie zabytkiem. Przy wizycie trzeba uwzględnić, że przestrzeń służy też wiernym.

Link partnerski Panteon: bilet wstępu. Zobacz wolne terminy

Link partnerski Panteon: wycieczki i bilety. Przejrzyj wycieczki

Jak kupić bilet i wejść do Panteonu?

Panteon jest państwową własnością. Zarządza nim włoskie ministerstwo odpowiedzialne za dziedzictwo kulturalne, a bezpośrednio podległa mu jednostka to Polo Museale del Lazio. Ta struktura wyjaśnia, dlaczego zwiedzanie działa według zasad obowiązujących w muzeach państwowych.

Aktualną cenę biletów wstępu do Panteonu w Rzymie znajdziesz na oficjalnej stronie obiektu. Godziny wejścia również się zmieniają, więc sprawdź je przed wyjściem z hotelu, a sposób kupienia biletu i ewentualnej rezerwacji najlepiej potwierdzić na oficjalnej stronie Panteonu.

Ponieważ budynek jest kościołem, przed wejściem do środka warto być przygotowanym na zasady panujące w świątyni, a nie tylko w muzeum.

Co zobaczyć na placu Rotondy?

Plac przed Panteonem nazywa się Piazza della Rotonda. Jego nazwa pochodzi od nieoficjalnego tytułu budynku jako kościoła Santa Maria Rotonda. Plac jest mniej więcej prostokątny, ma około 60 metrów z północy na południe i 40 metrów ze wschodu na zachód. W centrum stoi fontanna, a Panteon zamyka go od południa.

Fontanna Fontana del Pantheon powstała w 1575 roku według projektu Giacomo della Porty. W 1711 roku papież Klemens XI dodał do niej egipski obelisk z czerwonego marmuru. Obelisk pochodzi z Heliopolis, gdzie został wzniesiony za faraona Ramzesa II. Do Rzymu trafił w czasach starożytnych i przez wieki nosił nazwę Obelisco Macuteo od poprzedniego miejsca.

Przed porządkowaniem placu, za papieża Eugeniusza IV w latach trzydziestych XV wieku, wokół kolumn Panteonu stały zabudowania i małe sklepy. Usunięto je, a plac wybrukowano.

Jaka okolica otacza Panteon?

Panteon należy do dzielnicy Old Rome, obejmującej też Piazza Navona, Campo de' Fiori i dawną dzielnicę żydowską. To dawny ośrodek średniowiecza i renesansu, z małymi placami, katedrami i licznymi restauracjami. Wiele punktów z tej dzielnicy da się odwiedzić pieszo, w jednym spacerze.

Dzielnica Modern Centre leży nieco dalej. Znajdują się tam Kwirynał, Fontanna di Trevi i Via Veneto z hotelami oraz sklepami. Bliżej starożytności jest dzielnica Colosseo z Koloseum, Forum Romanum i Kapitolem z muzeami. Po drugiej stronie Tybru leży Trastevere, z wąskimi uliczkami i placami.

Historyczne centrum Rzymu to około 4 procent powierzchni miasta, otoczone murem Aureliana. Panteon znajduje się w jego obrębie, więc planując zwiedzanie, łatwo połączysz go z innymi punktami.

Od czego zacząć planowanie wizyty?

Zacznij od sprawdzenia godzin i ceny biletu na oficjalnej stronie Panteonu, gdzie znajdziesz także zasady rezerwacji. Taki wybór pozwala uniknąć niespodzianek przy wejściu, zwłaszcza w sezonie.

Przez dwa tygodnie w sierpniu wiele sklepów i restauracji w Rzymie jest zamkniętych, bo mieszkańcy wyjeżdżają na urlop. Warto to uwzględnić przy planowaniu posiłków. Pogodę w różnych porach roku sprawdzisz w osobnym artykule o pogodzie w Rzymie.

Jeśli masz kilka dni w mieście, dobrze połączyć Panteon z innymi punktami Old Rome i Koloseum. Pomoże w tym Rzym w 3 dni, gdzie znajdziesz gotowy podział na dni.

Pytania praktyczne

Czy Panteon nadal służy jako kościół?

Tak, od 609 roku budynek pełni funkcję kościoła Świętej Maryi i Męczenników. Jednocześnie jest zabytkiem i odwiedzającym udostępnia się jego wnętrze.

Kto zarządza Panteonem?

Panteon jest państwową własnością. Zarządza nim włoskie ministerstwo odpowiedzialne za dziedzictwo kulturalne przez jednostkę Polo Museale del Lazio.

Czy kopuła Panteonu ma otwór?

Tak, w jej szczycie znajduje się otwór zwany oculus. Wysokość do niego i średnica wnętrza są takie same, czyli 43 metry.

Skąd wzięła się nazwa Panteon?

Pochodzenie nazwy nie jest w pełni pewne, dlatego najlepiej traktować ją jako powszechne określenie budynku.

Co stoi na placu przed Panteonem?

Na placu stoi fontanna z 1575 roku, a na niej egipski obelisk dodany w 1711 roku. Plac nosi nazwę Piazza della Rotonda.

Prześlij dalej: E-mail Facebook

Obok tego tekstu

Panteon: bilet wstępu link partnerski